1 στα 6 ζευγάρια αντιμετωπίζει υπογονιμότητα στην Ελλάδα: Αιτίες και Λύσεις

Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο έντονες δημογραφικές κρίσεις στην Ευρώπη. Το 2024 η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε μόλις 68.467 γεννήσεις έναντι 126.916 θανάτων. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβεται και ένας παράγοντας που σπάνια συζητείται δημόσια: η υπογονιμότητα στην Ελλάδα.

Στατιστικά που Πρέπει να Γνωρίζετε

Περίπου 300.000 ζευγάρια στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπογονιμότητας, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 15-17% των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας. Με απλά λόγια, 1 στα 6 ζευγάρια δυσκολεύεται να αποκτήσει παιδί.

Το 2020, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η μέση ηλικία των Ελληνίδων που απέκτησαν παιδί ήταν 30,7 έτη, υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 29,5 ετών. Ο δείκτης γονιμότητας στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 1,39 γεννήσεις ανά γυναίκα, πολύ χαμηλότερα από το 2,10 που απαιτείται για την αναπλήρωση του πληθυσμού. Από το 2010 έως το 2025, οι γεννήσεις στη χώρα μειώθηκαν σχεδόν στο μισό, από 115.000 σε λιγότερες από 70.000 ετησίως.

Τι Είναι η Υπογονιμότητα και Πότε Αφορά Ένα Ζευγάρι

Με τον όρο υπογονιμότητα ορίζουμε την αδυναμία επίτευξης σύλληψης μετά από 12 μήνες τακτικών σεξουαλικών επαφών χωρίς αντισύλληψη. Για γυναίκες άνω των 35 ετών, το χρονικό όριο μειώνεται στους 6 μήνες.

Σύμφωνα με τα διεθνή στοιχεία, η υπογονιμότητα κατανέμεται ως εξής: ο γυναικείος παράγοντας ευθύνεται στο 40% των περιπτώσεων, ο ανδρικός στο 30-35%, ενώ σε ένα ποσοστό 15-25% η αιτία της υπογονιμότητας παραμένει ανεξήγητη. Αξίζει να τονιστεί ότι σε περίπου τα μισά ζευγάρια, ο ανδρικός παράγοντας παίζει σημαντικό ή αποκλειστικό ρόλο.

Οι Κύριες Αιτίες Υπογονιμότητας

Από την πλευρά της γυναίκας, οι πιο συχνές αιτίες είναι οι διαταραχές ωορρηξίας και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS), που αποτελούν περίπου το 25% των περιπτώσεων. Ακολουθούν ο σαλπιγγικός παράγοντας, δηλαδή φραγμένες ή κατεστραμμένες σάλπιγγες (20%), η ενδομητρίωση και η παθολογία της μήτρας. Η ηλικία αποτελεί επίσης καθοριστικό παράγοντα, καθώς η γονιμότητα μειώνεται σημαντικά μετά τα 35 χρόνια.

Από την πλευρά του άνδρα, οι συχνότερες αιτίες είναι ο χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων, η μειωμένη κινητικότητα ή η παθολογική μορφολογία τους, οι ορμονικές διαταραχές και η κιρσοκήλη. Παράγοντες τρόπου ζωής όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, η παχυσαρκία και το χρόνιο στρες επιδεινώνουν σημαντικά την κατάσταση.

Ο Ρόλος του Σύγχρονου Τρόπου Ζωής

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους για την αύξηση της υπογονιμότητας στην Ελλάδα είναι η καθυστερημένη τεκνοποίηση. Τα ζευγάρια αποφασίζουν να κάνουν παιδί ολοένα και αργότερα, συχνά μετά τα 30 ή τα 35, όταν η φυσική γονιμότητα έχει ήδη αρχίσει να φθίνει. Παράλληλα, το χρόνιο εργασιακό στρες, η κακή διατροφή, η έλλειψη άσκησης και η έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους επηρεάζουν αρνητικά τόσο την ποιότητα του σπέρματος όσο και τη γυναικεία γονιμότητα.

Τι Μπορείτε να Κάνετε: Πρακτικά Βήματα

Η καλή είδηση είναι ότι πολλοί παράγοντες υπογονιμότητας είναι τροποποιήσιμοι. Μια διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά, ψευδάργυρο, φολικό οξύ και ω-3 λιπαρά οξέα αποτελεί ένα πολύ καλό σημείο εκκίνησης. Η τακτική μέτρια άσκηση, η διακοπή καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ και η διαχείριση του στρες είναι εξίσου σημαντικά. Φυσικά, η επίσκεψη σε ειδικό γονιμότητας όσο το δυνατόν νωρίτερα παραμένει η πιο σημαντική απόφαση που μπορεί να πάρει ένα ζευγάρι.

Συμπληρώματα για Γονιμότητα: Πώς Μπορούν να Βοηθήσουν

Στο πλαίσιο μιας ολιστικής προσέγγισης, εξειδικευμένα συμπληρώματα για γονιμότητα μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμη υποστήριξη. Το OVASEM της VitaGroup® είναι ένα εξειδικευμένο συμπλήρωμα για τη γονιμότητα που έχει σχεδιαστεί για να στηρίζει τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες. Η σύνθεσή του συνδυάζει ψευδάργυρο, φολικό οξύ, βιταμίνες C και Ε, σελήνιο και ρεσβερατρόλη, στοιχεία τα οποία συμβάλλουν στην παραγωγή ποιοτικού σπέρματος, στην προστασία των ωαρίων από το οξειδωτικό στρες και στη ρύθμιση των αναπαραγωγικών ορμονών.

Το OVASEM δεν αντικαθιστά την ιατρική καθοδήγηση, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά ως μέρος ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής.

Πότε να Επισκεφθείτε Ειδικό Γονιμότητας

Μην αναβάλλετε την επίσκεψη σε ειδικό γονιμότητας εάν προσπαθείτε για εγκυμοσύνη πάνω από 12 μήνες, ή 6 μήνες εάν είστε άνω των 35 ετών. Το ίδιο ισχύει εάν έχετε ιστορικό ενδομητρίωσης, PCOS ή άλλης γυναικολογικής πάθησης, εάν έχετε υποστεί αποβολές ή εάν υπάρχουν γνωστά προβλήματα σπέρματος. Η έγκαιρη διάγνωση είναι το πιο σημαντικό βήμα. Σήμερα, με τις σύγχρονες μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, πολλά ζευγάρια καταφέρνουν να πραγματοποιήσουν το όνειρό τους.

Συμπέρασμα

Η υπογονιμότητα στην Ελλάδα είναι μια πραγματικότητα που αγγίζει εκατοντάδες χιλιάδες ζευγάρια. Δεν είναι ταμπού, δεν είναι αδυναμία και δεν είναι ανυπέρβλητο εμπόδιο. Με τη σωστή πληροφόρηση, την έγκαιρη δράση και την κατάλληλη υποστήριξη, διατροφική, ιατρική και συμπληρωματική, ο δρόμος προς τη γονιμότητα μπορεί να γίνει πιο σύντομος και πιο αισιόδοξος.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
ΕΛΣΤΑΤ, Φυσική Κίνηση Πληθυσμού 2024
Eurostat, Fertility Statistics 2020
Eugonia.com.gr, Επιδημιολογία Υπογονιμότητας
Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Υπογονιμότητα
WHO, Infertility Prevalence Estimates 2021
ESHRE, European IVF Monitoring 2023