Εννοιολογική εικόνα ζευγαριού που αντιμετωπίζει υπογονιμότητα λόγω στρες, πλαστικών και σύγχρονου τρόπου ζωής.

Υπογονιμότητα και Σύγχρονος Τρόπος Ζωής: Οι Αιτίες και οι Παρεμβάσεις

Τι είναι Υπογονιμότητα;

Με τον όρο υπογονιμότητα εννοούμε την αδυναμία τεκνοποίησης και αναπαραγωγής. Ο «ανδρικός παράγοντας» ευθύνεται για το 30-40% των περιπτώσεων, ενώ ο «γυναικείος παράγοντας» για το 40-50%, αφήνοντας το υπόλοιπο ποσοστό σε κοινή συμμετοχή του ζεύγους.

Φαίνεται ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής και οι νέες συνήθειες παίζουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση του αριθμού των υπογόνιμων ζευγαριών. Μερικές από τις κοινές αιτίες υπογονιμότητας που σχετίζονται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής είναι: το κάπνισμα, η χρήση αλκοόλ, το έντονο στρες, τα υψηλά επίπεδα μόλυνσης και ακτινοβολίας, η αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες και ο καθιστικός τρόπος ζωής, καθώς και η εκτεταμένη χρήση χημικών και πλαστικών.

Η ουσία δισφαινόλη Α (BPA), κοινό συστατικό των σκληρών πλαστικών, έχει συσχετιστεί ευθέως με χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων στους άνδρες, καθώς και με μείωση του αριθμού των ωοθυλακίων στις γυναίκες.

Οι φθαλικοί εστέρες είναι πλαστικοποιητικοί παράγοντες που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα βινυλίου και στα τεχνητά αρώματα της βιομηχανίας. Αρώματα, κολόνιες, αποσμητικά σώματος και χώρου, καθώς και μαλακτικά ρούχων που περιέχουν φθαλικές ενώσεις, φαίνεται ότι λειτουργούν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Ιδιαίτερα η εμβρυϊκή και πρώιμη παιδική έκθεση μπορεί να έχει συνέπειες αργότερα στην ενήλικη ζωή του ατόμου και στην ομαλή λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος.

Η κατανάλωση trans λιπαρών καθώς και επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος (π.χ. αλλαντικών) λόγω των ξενοβιοτικών μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη των όρχεων και των ωοθηκών από την ενδομήτρια ακόμη ζωή. Επιπλέον, η παχυσαρκία είναι συσχετισμένη με ενδοκρινικές διαταραχές που εμποδίζουν την ωορρηξία και τη σπερματογένεση.

Καταχρήσεις όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ και τα ναρκωτικά προκαλούν βλάβες στη δομή των σπερματοζωαρίων και των ωαρίων αντίστοιχα, μειωμένη κινητικότητα των σπερματοζωαρίων, στυτική δυσλειτουργία και μείωση της libido.

Οι καταστάσεις άγχους (στρες) από την άλλη, δημιουργούν ιδιαίτερο περιβάλλον οξειδωτικού στρες και δημιουργίας ελεύθερων ριζών στον οργανισμό, κρατώντας την αδρεναλίνη και την προλακτίνη σε υψηλά επίπεδα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ενδογενούς προγεστερόνης αλλά και την αναστολή της ωορρηξίας.

Φαίνεται λοιπόν ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει δημιουργήσει αρκετές διαταραχές στους μηχανισμούς αναπαραγωγής και αν δεν παρέμβουμε δραστικά, τα φάρμακα από μόνα τους δεν είναι αρκετά για να διορθώσουν «πάσα νόσο».

Είναι απαραίτητες λοιπόν και καθοριστικής σημασίας παρεμβάσεις που πολλές φορές αποτελούν και το κλειδί της επιτυχίας για την επίτευξη του στόχου που είναι η δημιουργία της οικογένειας.

ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ M.D. ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ